Các biểu hiện của trẻ chậm nói và các phương pháp can thiệp sớm

Các biểu hiện của trẻ chậm nói có thể bộc lộ qua rất nhiều đặc điểm bất thường mỗi ngày, chẳng hạn con không bi bô, không tỏ vẻ mừng rỡ, không đáp lại lời cha mẹ. Trẻ chậm nói cần được tham gia giáo dục đặc biệt và nhận được sự quan tâm nhiều hơn từ gia đình để sớm hòa nhập với xã hội. 

Các biểu hiện của trẻ chậm nói có thể phát hiện sớm 

Chậm nói thường được chia thành hai dạng chính gồm trẻ chậm nói đơn thuần và chậm nói do tự kỷ. Các nguyên nhân khiến trẻ chậm nói khá đa dạng như thiếu sự tương tác xã hội ngay từ những năm tháng đầu đời, trẻ nghiện thiết bị điện tử, trẻ bị các vấn đề về tai hoăc vòm họng hoặc do những rối loạn phát triển thần kinh, nhận thức.

Các biểu hiện của ter chậm nói đã xuất hiện từ sớm nhưng gia đình thường chủ quan nên ít phát hiện sớm 

Dù do bất cứ nguyên nhân nào thì tình trạng chậm nói có thể gây cản trở nghiêm trọng đến quá trình phát triển toàn diện của trẻ. Bởi khi trẻ chậm nói thường sẽ kèm theo ngôn ngữ bị hạn chế, không hiểu người khác nói gì, kém tương tác xã hội nên khi đến nơi đông người sẽ rất khó chịu, khi đến tuổi đến trường sẽ khó kết bạn.

Biểu hiện chung của trẻ chậm nói

Thực tế các biểu hiện của trẻ chậm nói đã xuất hiện từ khá sớm, tuy nhiên gia đình thường chủ quan nên đôi lúc con được 3, 4 tuổi mới thấy con biểu hiện bất thường. Càng can thiệp muộn thì quá trình bổ sung ngôn ngữ của con sẽ càng khó khăn hơn, con học chậm hơn nên cần thực sự chú  ý. 

Trẻ chậm nói chỉ làm những điều mà trẻ chú tâm, không chủ động tương tác với ai trừ khi cần thiết 

Các đặc điểm phổ biến gặp ở hầu hết các trẻ chậm nói ( do mọi nguyên nhân) gồm 

  • Trẻ 3- 4 tháng tuổi không quay đầu phản ứng hay tập trung vào nơi phát ra tiếng động hoặc lời nói; Không có biểu cảm hay tỏ ra mừng rỡ, bi bô, cười khi thấy cha mẹ; trẻ cũng có thể “gừ gừ” nhưng lại không có xu hướng bắt chước các âm thanh khác

  • Trẻ 9 đến 12 tháng tuổi mà vẫn không tương tác với xung quanh, kể cả cha mẹ; không bập bẹ “ba ba” hoặc “ma ma” ( trẻ bình thường vẫn bi bô nói cho dù có thể con không hiểu ý nghĩa); không phản ứng khi được gọi tên; không hiểu các hành động hay lời nói đơn giản như “tạm biệt”, “cảm ơn”. 

  • Trẻ từ 12 - 15 tháng tuổi vẫn không thể nói được từ đơn nào; không chỉ trỏ để hỏi về mọi thứ xung quanh, không biết thể hiện thứ mình thích với cha mẹ. Biểu hiện của trẻ chậm nói ở giai đoạn này cũng chính là con nghe không hiểu nên cũng không thực hiện bất cứ yêu cầu nào được cha mẹ đưa ra, dù rất đơn giản.

  • Trẻ từ 15 đến 18 tháng vẫn chưa biết cách chỉ vào các bộ phận trên cơ thể và gọi tên; vốn từ không trên 6; không hiểu mệnh lệnh từ cha mẹ nên cũng không thực hiện điều gì khi được yêu cầu.

  • Trẻ từ 18 - 24 tháng tuổi vẫn không bi bô nói nhiều; biết không đến 50 từ; vốn từ tăng chậm, thậm chí không đạt được 1 từ mới mỗi tuần, đa phần nhại lại người khác như không hiểu hoặc không sử dụng đúng hoàn cảnh; không thể nói liên tục được nhiều từ, thường chỉ nói liên tục được 2- 3 chữ nhưng vẫn bị vấp; hầu như không dùng lời nói trừ các tình huống khẩn cấp; không thể gọi tên các đồ vật hay bức tranh đơn giản khi được chỉ, không thể dùng lời nói để diễn đạt các ý muốn cá nhân. 

  • Trẻ trong khoảng 24- 36 tháng tuổi có biểu hiện chậm nói khá rõ rệt vì đã đến giai đoạn này mà con vẫn không thể biết cách ghép hai từ với nhau hoặc không nói được một câu hoàn chỉnh; không có tính tò mò khám phá xung quanh; trẻ không nói chuyện một mình hay không chơi các trò đóng vai; vốn từ không đến 200 từ; con cũng có thể nói nhưng không rành mạnh, từ ngữ lộn xộn nên không ai hiểu con muốn gì; không quan tâm đến sách truyện hay khám phá xung quanh..

Hầu hết các biểu hiện của trẻ chậm nói bắt đầu được chú ý khi con đạt cột mốc 3- 4 tuổi vì bình thường ở giai đoạn này trẻ thường bi bô nói rất nhiều, không ngừng hỏi cha mẹ rất nhiều thứ xung quanh, có biểu cảm sinh động, hiểu và thực hiện được nhiều yêu cầu của cha mẹ, thậm chí có thể thuộc giai điệu và hát/ nhảy theo những bài nhạc mà con thích.

Biểu hiện của trẻ chậm nói tự kỷ 

Giữa trẻ chậm nói đơn thuần và trẻ chậm nói tự kỷ vẫn có nhiều đặc điểm khác biệt và tiên lượng cũng hoàn toàn khác. Trẻ chậm nói đơn thuần vẫn có thể nói, tuy nhiên con rất hạn chế vì ít ngôn ngữ, không biết cách diễn đạt lời nói logic trong khi trẻ tự kỷ hầu như không nói ở những năm tháng đầu đời.

Trẻ chậm nói nếu liên quan đến tự kỷ có xu hướng liên kết với đồ vật hơn là con người 

Mặt khác trẻ chậm nói đơn thuần bắt đầu có thể có khả năng diễn đạt tốt hơn khi được 2- 3 tuổi nếu có sự tương tác thường xuyên trong khi đó trẻ tự kỷ hầu như không thể cải thiện nếu không có biện pháp chuyên môn. Trẻ tự kỷ chắc chắn sẽ có biểu hiện là chậm nói nhưng không phải trẻ chậm nói nào cũng mắc tự kỷ. 

Cụ thể, một số biểu hiện trẻ chậm nói sẽ chỉ gặp ở trẻ tự kỷ bao gồm 

  • Không nhìn vào mắt người khác khi tương tác, không quay đầu dù được gọi tên nhiều lần

  • Ít nói hoặc gần như bị câm, không có ngôn ngữ hoặc phát ra những âm thanh kỳ quặc, vô nghĩa 

  • Trẻ thích chơi một mình, gắn bó với đồ vật ( đặc biệt là đồ có hình tròn) nhiều hơn con người

  • Có các hành vi kỳ lạ rập khuôn, chẳng hạn liên tục vỗ tay màn không có lý do, đi nhón gót, đi lắc lư, chạy vòng vòng tròn

  • Biểu hiện của trẻ chậm nói nếu có liên quan đến tự kỷ chính là con có xu hướng chống đối, có các hành vi bốc đồng để phản kháng,đa phần tự làm đau mình như giật tóc, đập đầu vào tường

  • Không có cảm xúc, khiếm khuyết về mặt tình cảm, không hiểu biểu cảm trên mặt người khác, thờ ơ, lãnh cảm.. 

  • Nhạy cảm quá mức với các yếu tố như màu sắc sặc sỡ, ánh đèn huỳnh quang hay các âm thanh, tiếng động ồn. Chẳng hạn trẻ có thể cực kỳ kích động và khó chịu nếu nghe thấy tiếng bình siêu tốc sôi, cho dù con đang ở cách đó mấy căn phòng.

  • Dễ dị ứng với thức ăn hơn bình thường, đặc biệt là sữa, Gluten, Casein.. 

Các biểu hiện của trẻ chậm nói có thể xác định thông qua các cột mốc phát triển trung bình của trẻ bình thường. Tất nhiên sẽ có những trẻ có thể phát triển nhanh hoặc chậm hơn nhưng vẫn hoàn toàn được coi là bình thường nếu ngay sau đó con bắt kịp tốc độ chung, vẫn có các biểu hiện về hành vi, nhận thức bình thường. 

Các phương pháp can thiệp sớm cho trẻ chậm nói 

Ngay khi phát hiện thấy các biểu hiện của trẻ chậm nói phụ huynh cần đưa con đến bệnh viện, chuyên khoa nhu để thăm khám càng sớm càng tốt. Bác sĩ cần xem xét nhiều yếu tố, khía cạnh đồng thời làm các bài test kiểm tra cần thiết để xác định chính xác tình trạng của trẻ, từ đó mới có thể đưa ra chẩn đoán chính xác.

Càng can thiệp muộn việc điều trị cho trẻ chậm nói sẽ càng khó khăn hơn, đặc biệt với trẻ tự kỷ. Để đảm bảo hiệu quả trong quá trình thiệp, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, bác sĩ cùng các giáo viên đặc biệt. Phụ huynh không nên chỉ hỗ trợ con tại nhà vì nếu không hiểu, không có chuyên môn thì sẽ khó mang đến hiệu quả tốt.

Dành nhiều thời gian hơn cho con 

Phần lớn những trẻ bị chậm nói đơn thuần hiện nay đều do bố mẹ quá bận rộn, không dành nhiều thời gian tương tác cùng con và suốt ngày cho con “làm bạn” với TV, điện thoại để con chịu ngồi yên. Trẻ dần phụ thuộc vào các thiết bị này, không biết nói chuyện và cũng không hiểu được ngôn ngữ, cách giao tiếp bình thường.

Phụ huynh cần chính là người đồng hành, bên cạnh trẻ, giao tiếp nhiều hơn để bổ sung ngôn ngữ, lời nói cho con 

Các biểu hiện của trẻ chậm nói nếu phát hiện sớm hoàn toàn có thể can thiệp cải thiện đáng kể tại nhà. Phụ huynh cần dành nhiều thời gian trò chuyện, chơi cùng con, không để con chơi một mình với điện thoại, cố gắng kích hoạt ngôn từ, khả năng giao tiếp của trẻ thì dần dần tình trạng này sẽ cải thiện.

 

Một số biện pháp giáo dục tại nhà mà phụ huynh có thể thực hiện ngay khi con có các biểu hiện của chậm nói như

  • Trò chuyện với con mọi lúc mọi nơi kết hợp với bổ sung ngôn ngữ cho con bằng cách chỉ vào các đồ vật, sự vật, cây cối, con vật xung quanh

  • Dùng những từ ngữ đơn giản, nằm trong vốn từ của con khi giải thích cho con, không nên giải thích quá dài dòng sẽ khiến con không tập trung và khó ghi nhớ

  • Dạy trẻ chú ý bằng cách gọi tên con nhiều lần để con quay đầu, chú ý nhìn vào mắt để dạy con cách tương tác và hiểu cảm xúc

  • Sử dụng các hình ảnh, đồ chơi trực quan, sinh động, tạo hứng thú cho trẻ để mang đến hiệu quả tốt nhất. Theo các chuyên gia, dạy trẻ chậm nói 20 phút nhưng con không quan tâm thì cũng không hiểu quả bằng việc chỉ dạy trẻ 5 phút nhưng con có hứng thú, có chú tâm vào lời nói và hướng dẫn của cha mẹ.

  • Để cải thiện các biểu hiện của trẻ chậm nói, phụ huynh cũng nên đưa trẻ ra ngoài nhiều hơn để trẻ được tương tác trực tiếp, đừng vì lo lắng con quá sợ hãi mà luôn chỉ để con ở trong nhà và bảo bọc quá mức

  • Đọc sách, chú ý nên sử dụng các sách có tranh ảnh, hình minh họa sinh động và kể chuyện cho trẻ nghe. Chú ý để kích thích thêm tính sáng tạo cho con, phụ huynh hãy đưa ra các câu hỏi hoặc để con tự tưởng tượng bản thân chính là các nhân vật trong truyện và tự tiếp tục diễn biến theo ý tưởng của bản thân

  • Luôn đặt câu hỏi và cố gắng kích thích, khuyến khích bé trả lời. Khi bé đã đáp lại lời cha mẹ chính là một trong những thành công lớn 

  • Âm nhạc cũng là một trong những liệu pháp kích thích sự phát triển của não bộ và cả ngôn ngữ hiệu quả mà phụ huynh có thể áp dụng ngay khi thấy trẻ con có biểu hiện của chậm nói. Hãy con con nghe các bản nhạc sôi động, sử dụng tiếng mẹ đẻ , khuyến khích con lẩm nhẩm theo hoặc nhảy theo 

  • Bổ sung dinh dưỡng hợp lý giúp con tăng cường trí não, hỗ trợ theo kịp giai đoạn phát triển của các bạn đồng trang lứa

  • Cố gắng kiểm soát các cảm xúc bất thường của trẻ, tuy nhiên cần phải đúng cách. Chẳng hạn khi thấy trẻ tự làm đau mình, phụ huynh hãy theo dõi để xem có phải con đang ăn vạ để đòi một thứ gì đó hay không và hãy yêu cầu con bình tĩnh và tự nói ra nhu cầu của bản thân, nếu con còn tiếp tục khóc lóc sẽ không thực hiện. Dù vậy nếu thấy con tự đánh mình, đập đầu vào tường nên nhanh chóng đến ôm con để trẻ có cảm giác an toàn.

  • Không nên ép buộc trẻ một cách quá mức, hãy tạo cho con một không gian thoải mái, chủ động học tập. Mẹ cũng có thể duy trì việc giáo dục can thiệp ngôn ngữ cho trẻ trong một khung giờ hằng ngày để trẻ quen dần. 

 

Để cải thiện các biểu hiện của trẻ chậm nói trẻ cần phải thực sự kiên nhẫn, quyết tâm bởi giai đoạn này có thể đối diện với vô vàn khó khăn. Chỉ tình yêu với con thôi là chưa đủ mà cần phải đúng cách, do đó phụ huynh nên sớm đưa con đi thăm khám và trao đổi trực tiếp với bác sĩ, chuyên gia để có biện pháp hỗ trợ con phù hợp.

Can thiệp bằng các biện pháp y tế 

Nếu các biểu hiện của trẻ chậm nói có liên quan đến các vấn đề thể chất chẳng hạn nhiễm trùng tai, gặp vấn đề về vòm họng thì chắc chắn trẻ cần được thực hiện một số thủ thuật y tế để giải quyết. Cần giải quyết được các nguyên nhân gốc rễ khiến trẻ chậm nói, nói khó thì việc bổ sung ngôn ngữ và tăng cường giao tiếp sau đó mới có hiệu quả.

Do đó trẻ cần phải đến bệnh viện thăm khám thì mới có thể xác nhận chính xác bệnh lý và hướng điều trị. Các chuyên gia cũng cho biết, tỷ lệ trẻ chậm nói do dính thắng lưỡi hay nhiễm trùng tai mãn tính cũng khá cao.

Bên cạnh đó, với trẻ tự kỷ chậm nói hiện nay chưa có bất cứ phương pháp điều trị y tế nào có thể khắc phục hoàn toàn. Một số nhóm thuốc như thuốc giảm tăng động, thuốc điều chỉnh cảm xúc, thuốc tăng tuần hoàn não cũng có thể được chỉ định để cải thiện một vài biểu hiện của trẻ chậm nói nhưng lại kèm theo rất nhiều tác dụng phụ. 

Hay hiện nay phương pháp  Điện kích thích phát âm để tạo ra âm thanh, lời nói có thể ứng dụng trên nhóm trẻ tự kỷ. Phương  pháp điều trị oxy cao áp cho trẻ tự kỷ cũng đang là biện pháp can thiệp được phát triển, tuy nhiên cũng không thể điều trị hoàn toàn rối loạn phổ tự kỷ.

Giáo dục đặc biệt can thiệp cho trẻ chậm nói 

Giáo dục cho trẻ chậm nói chưa bao giờ là điều dễ dàng bởi nếu không đúng cách bạn có thể tốn rất nhiều thời gian nhưng tình trạng của con lại không hề cải thiện. Do đó các chuyên gia khuyến khích, bên cạnh các biện pháp can thiệp tại nhà, gia đình nên cho trẻ học tập tại các trường giáo dục chuyên biệt từ sớm.

 

Mục tiêu của giáo dục đặc biệt với trẻ có biểu hiện chậm nói chính là gia tăng ngôn ngữ, khả năng tương tác, tạo ra môi trường để các con có thể học tập, sinh hoạt, hòa nhập với xã hội. Trẻ chậm nói nếu được tham gia giáo dục đặc biệt đúng cách hoàn toàn có thể đến trường học tập khi đến tuổi như các bạn bè đồng trang lứa. 

 

Giáo dục đặc biệt tạo môi trường để trẻ học tập, vui chơi, phát triển tốt nhất những năng lực đặc biệt của bản thân 

Trung tâm Giáo dục chuyên biệt NHC Việt Nam là đơn vị dẫn đầu trong lĩnh vực can thiệp cho nhóm trẻ đặc biệt như trẻ chậm nói, trẻ chậm nói, trẻ khuyết tật, trẻ tự kỷ. Trẻ sẽ được các chuyên gia trực tiếp thăm khám, chẩn đoán và đưa ra lộ trình can thiệp phù hợp, hiệu quả và nhanh chóng nhất.

 

NHC Academy hiện đang ứng dụng các liệu pháp trị liệu bằng âm ngữ, âm nhạc, châm cứu được nghiên cứu dựa trên nền tảng khoa học để cải thiện các biểu hiện của trẻ chậm nói. Trung tâm cũng là đơn vị đầu tiên và duy nhất vận dụng Khoa học vận động điều khí dưỡng tâm để can thiệp cho trẻ đặc biệt

 

Với nền tảng mạnh mẽ trong lĩnh vực tâm lý học, các giáo viên tại NHC Academy đã ứng dụng thế mạnh này để tạo ra mối liên kết sâu sắc hơn với trẻ chậm nói. Điều này vừa giúp gỡ bỏ được tâm lý vướng mắc, vừa giúp ích trong quá trình xoa dịu các phản ứng  kích thích của trẻ, nhờ đó gia tăng kết quả học tập. 

 

Đội ngũ giáo viên tại trung tâm không chỉ có chuyên môn cao, hiểu rõ bản chất của trẻ chậm nói và luôn tạo môi trường tốt nhất kích thích trẻ trò chuyện. Các bài học luôn có các dụng cụ trực quan, đồ chơi sinh động hỗ trợ khiến trẻ có cảm giác hứng thú, tập trung học tập và khám phá hơn.

 

Bên cạnh việc khắc phục các biểu hiện của trẻ chậm nói, NHC Academy còn dành thời gian để khám phá năng lực tiềm ẩn, tạo cơ hội để con thể hiện hết tài năng của bản thân. Điều này có thể giúp trẻ tỏa sáng hoặc giúp ích rất lớn cho con đường tương lai, đặc biệt với trẻ tự kỷ.

 

NHC Academy cũng rất tập trung chú trọng xây dựng một môi trường học tập an toàn, trong lành, văn minh, hiện đại, phug hợp với trẻ đặc biệt. Con được sinh hoạt, học tập và vui chơi một cách thoải mái, gặp gỡ các bạn bè mỗi ngày nên càng có nhu cầu giao tiếp, trò chuyện nhiều hơn mỗi ngày. 

 

Trung tâm Giáo dục chuyên biệt NHC Việt Nam đã và đang đồng hành với rất nhiều trẻ chậm nói do yếu tố môi trường, do tự kỷ hoặc các dạng rối loạn phát triển khác và đều đem đến những kết quả tích cực. Trẻ dạn dĩ hơn, sáng tạo hơn, phát âm rành mạch, chủ động giao tiếp, luôn tích cực khám phá những điều mới xung quanh.

Trung tâm giáo dục chuyên biệt NHC Academy

Thông tin liên hệ

 

Để phát hiện sớm các biểu hiện của trẻ chậm nói, phụ huynh cần nắm rõ các cột mốc phát triển bình thường của trẻ nhỏ. Bất cứ triệu chứng bất thường nào của trẻ cũng có thể tiềm ẩn các dấu hiệu nguy hiểm nên phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan mà hãy trao đổi ngay với bác sĩ để can thiệp kịp thời. 

 

Có thể bạn quan tâm:


 

258/TTYT

Mời chào giá

Thời gian đăng: 29/03/2023

lượt xem: 561 | lượt tải:76

925/TTYT

Mời chào giá

Thời gian đăng: 20/11/2022

lượt xem: 581 | lượt tải:114

461/SYT-NVY

461/SYT-NVY

Thời gian đăng: 18/03/2019

lượt xem: 2061 | lượt tải:0
Liên kết
Thăm dò ý kiến

Bạn biết đến website này qua phương thức nào?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây